ΠΟΙΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ 7 ΑΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΑ “ΟΧΙ” ΜΑΣ
Γράφει : Ο Δημήτριος Μητρόπουλος Αντ/γος ε.α. Επιτ. Υπαρχηγός. ΕΛ.ΑΣ. Πτυχ. Νομικής και Δημ. Δικαίου και Πολ. Επιστημών Νομικής Σχολής Αθηνών. Συγγραφέας, Μέλος της Ένωσης Μεσσηνίων Συγγραφέων.
Το να λέμε “όχι” έχει να κάνει με τα όρια, την αυτογνωσία και την ψυχική υγεία. Αλλά υπάρχει και κάτι άλλο πιο σημαντικό. Όταν τολμάμε να θέτουμε όρια σημαίνει ότι εκτιμάμε τον εαυτό μας. Και το να εκτιμάμε και να σεβόμαστε τον εαυτό μας, σημαίνει ότι δεν μπορούμε να είμαστε πάντα ευχάριστοι και να λέμε “ναι” σε όλα. Εάν θέλουμε να έχουμε αξιοπρέπεια και να κρατήσουμε την αίσθηση της ταυτότητας μας, καλό είναι να λέμε “όχι” σε κάποια πράγματα στη ζωή.
“ΟΧΙ” στα πολλά “ναι”
Σύμφωνα με την ιεραρχία των αναγκών του Αμερικανού ψυχολόγου Αβραάμ Μάσλοου, η αυτοπραγμάτωση (το υψηλότερο δυναμικό μας), μπορεί να επιτευχθεί μόνο αφού ικανοποιηθούν οι βασικές μας ανάγκες, όπως η υγεία, προσωπική και συναισθηματική ασφάλεια, ψυχική ηρεμία. Ωστόσο, η εποχή μας αναγκάζει να θυσιάζουμε αυτές τις θεμελιώδεις ανάγκες, για να ανταπεξέλθουμε στην καθημερινότητα. Αυτό σημαίνει ότι λέμε πολλά ναι και ότι δεν δεσμευόμαστε ότι θα τα υλοποιήσουμε. Αν λέμε “ναι” σε κάθε αίτημα, όχι μόνο κινδυνεύουμε να εξαντληθούμε, αλλά στέλνουμε και ένα μήνυμα στον άλλον, ότι υποτιμούμε τον εαυτό μας. Το να λέμε “όχι” σε κάποιες υποχρεώσεις , είναι ένας τρόπος να πούμε “ναι” στον εαυτό μας.
Αφήνοντας τους άλλους να παραβιάζουν τα όριά σας.
Τα όρια καθορίζουν που τελειώνετε εσείς και που αρχίζει κάποιος άλλος. Όταν επιτρέπουμε σε κάποιον να μη σέβεται τα όριά μας – είτε πρόκειται για έναν συνάδελφο που μας στέλνει μηνύματα τα μεσάνυχτα, είτε για έναν Φίλο μου, που μας πιέζει να μπούμε σε καταστάσεις που δεν νοιώθουμε άνετα, χάνουμε σταδιακά την αίσθηση του αυτοσεβασμού μας. Όταν διδάσκουμε τους άλλους πως θέλουμε να μας φέρονται, ενισχύουμε την αυτοεκτίμησή μας.
Οι 4 καβαλάρηδες της καταστροφής.
Ο Αμερικανός Ψυχολόγος Τζον Γκότμαν περιγράφει τους τέσσερις 4 καβαλάρηδες καταστροφής των σχέσεων (κριτική, περιφρόνηση, αμυντικότητα και αποφυγή). Όταν παρατηρείτε συστηματικά αυτά τα χαρακτηριστικά σε μια σχέση, ήρθε η ώρα να απομακρυνθείτε. Ίσως είναι το πιο γενναίο πράγμα που μπορείτε να κάνετε για την ψυχική σας υγεία. Το να πείτε όχι σε μια τοξική σχέση σημαίνει, ότι λέτε ναι σε πιο υγιείς δεσμούς, με ανθρώπους οι οποίοι όχι δεν σας σέβονται και σας εκτιμούν.
Οικογενειακό “όχι”
Ίσως το πιο δύσκολο “όχι” από όλα, είναι αυτό που λέτε στην οικογένεια και στους στενούς σας φίλους. Σε αυτές τις στιγμές, μπορεί να νιώθετε ότι είναι αδύνατο να σου συμβεί, χωρίς να αποξενώσετε τους δικούς σας. Ωστόσο ο Αμερικανός Ψυχολόγος Καρλ Ρότζερς, γνωστός για τη θεωρία του περί αποδοχής, χωρίς όρους, υπενθυμίζει ότι η γνήσια αγάπη δεν εξαρτάται αν θα εκπληρώσετε το ιδανικό κάποιου άλλου. Αν κάποιος χρησιμοποιεί την ενοχή για να χειραγωγήσει τις επιλογές σας, δεν σέβεται πραγματικά αυτό που είστε.
Βγαίνοντας από το συρτάρι
Άλλο πράγμα να είσαι ταπεινός και άλλο να υποτιμάς τον εαυτό σου. Αυτό μπορεί να βλάψει σοβαρά τον αυτοσεβασμό σας, ειδικά αν γίνει συνήθεια. Η αισιόδοξη νοοτροπία είναι σημαντική για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας και αυτοεκτίμησης. Μια πτυχή αυτής της νοοτροπίας είναι να επιτρέπετε στον εαυτό σας να γιορτάζει τις νίκες σας, μικρές και μεγάλες. Λέγοντας ναι στην αναγνώριση των επιτευγμάτων σας, επικυρώνεται τη σκληρή δουλειά και τα ταλέντα που σας κάνουν αυτό που είστε.
Αποφάσεις βασισμένες στον φόβο.
Όταν ενεργούμε από φόβο – φόβο της απουσίας, φόβο της απόρριψης, φόβο του να ξεχωρίσουμε – συχνά – καταλήγουμε να αμφισβητούμε τον αληθινό μας εαυτό. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι παραμένουμε σε μια ασφαλή δουλειά, που μπορεί να μισούμε επειδή φοβόμαστε να κάνουμε μια νέα αρχή ή ότι κόβουμε κομμάτια της προσωπικότητάς μας, για να ταιριάζουμε με ορισμένους ανθρώπους. Ο Καρλ Ρότζερς αναφέρει πολύ εύστοχα; “Το περίεργο είναι ότι, όταν αποδέχομαι τον εαυτό μου όπως ακριβώς είμαι, τότε μπορώ να αλλάξω”. Δηλαδή ότι η πραγματική ανάπτυξη προέρχεται από το να αγκαλιάσετε αυτό που πραγματικά είστε, όχι από το να τρέχετε μακριά από τον αυθεντικό εαυτό σας. Η ασθένεια να ευχαριστείς, (people pleasing=Το να προσπαθείς να ικανοποιείς τους πάντες, το να μην μπορείς να πεις όχι).
Οι peopleb – pleasing, μπορεί να οδηγηθούν σε χρόνιο στρες, άγχος και κατάθλιψη. Η αίσθηση του εαυτού σας συνδέεται με το πόσο χρήσιμος ή ευχάριστος μπορείτε να είστε, γεγονός που μπορεί να σας δυσκολέψει να αναγνωρίσετε ποιος είστε και τι πραγματικά θέλετε στη ζωή. Μαθαίνοντας να λέτε “όχι” εξισορροπείτε τη ζυγαριά και διατηρείτε την ψυχική σας υγεία. Θα εκπλαγείτε από το πόσοι άνθρωποι σας σέβονται πραγματικά περισσότερο, όταν είστε ειλικρινείς σχετικά με τα όριά σας. Με τα “όχι” μας, θα μπορέσουμε τελικά να ζήσουμε με τρόπο που να αντανακλά τις βαθύτερες αξίες μας και να δημιουργήσουμε μια αίσθηση σκοπού και πληρότητας.
ΓΕΛΙΟ – ΧΙΟΥΜΟΡ
Τι είναι το χιούμορ και πως επιδρά στη ζωή μας. Το χιούμορ, είναι μια συναισθηματική επικοινωνιακή δεξιότητα, μια ικανότητα προσαρμογής στο περιβάλλον ή αν θέλετε μια δυνατότητα να φέρουμε “τα πάνω κάτω” και να δούμε μια άλλη οπτική στη ζωή και στις σχέσεις μας.
Ως συναισθηματική ικανότητα, ανήκει στην συναισθηματική νοημοσύνη, την τέχνη της ζωής και δηλώνει ένα τρόπο σκέψης και δράσης, που ενώνει τη λογική, τη σοφία και το συναίσθημα, γιατί, βέβαια, το χιούμορ για να προκαλέσει γέλιο και να ελαφρύνει μια κατάσταση, πρέπει να είναι και έξυπνο. Το χιούμορ, επειδή ανήκει στη δημιουργικότητα έχει άμεση σχέση με την αυτοπεποίθηση, δημιουργεί τις δυνατότητες να εκφραστούν πράγματα, που κάτω από άλλες συνθήκες, θα μπορούσαν να γίνουν αντιληπτά ως εχθρικά και επιθετικά.
Το χιούμορ φαίνεται να διαθέτει σοφία και εμπιστοσύνη, μας βοηθά να αλλάξουμε την αντίληψη
της προσωπικής και της κοινωνικής μας ζωής, επειδή ο κόσμος και η πραγματικότητα δεν είναι αντικειμενικές αξίες, αλλά μια υποκειμενική κατασκευή, με βάση τις ερμηνείες και τις διαθέσεις μας.
Τι είναι το Γέλιο.
Το γέλιο είναι η έκφραση της χαράς, ή της ευαρέσκειας, η δήλωση της ευφροσύνης αλλά και της ειρωνικής διάθεσης Προκαλείται από ένα σφάλμα ή αδεξιότητα, από κάποια παρεξήγηση, από κάποια ανατροπή του καθιερωμένου.
Το γέλιο μπορεί να είναι γνήσιο ή υποκριτικό, πηγαίο ή συμβατικό. Εμφανίζεται σε κάθε εκδήλωση της κοινωνικής ζωής (οικογένεια, διαπροσωπικές σχέσεις, εργασιακό χώρο, σχολική ζωή, καλλιτεχνική δημιουργία κ.λ.π.) Παρουσιάζει διαβαθμίσεις τόσο στην ένταση, όσο και στην πρόθεση που υποδηλώνει (από το μειδίαμα έως το ακατάσχετο γέλιο και από το χιούμορ έως τον σαρκασμό).
Γιατί οι άνθρωποι σήμερα γελούν, όλο και λιγότερο.
– Υποφέρουν από την “ασθένεια” της σοβαροφάνειας. Για τους περισσότερους το γέλιο λειτουργεί μέσα από μια σχέση ανωτερότητας, για αυτό και γελούν όταν βλέπουν κάποιον, που τον θεωρούν κατώτερό τους.
Υπάρχει δυσπιστία στις σχέσεις των ανθρώπων κι έτσι, λείπουν οι εκφράσεις αυθορμητισμού, επομένως και το γέλιο. Χαρακτηριστικό της εποχής αποτελεί η αποξένωση. Δεν υπάρχει ελεύθερος χρόνος, να βρεθεί κάποιος με τους φίλους του και τους οικείους και να νιώσει ευχάριστα. Τα παιδιά παίζουν και διασκεδάζουν απομονωμένα μέσω της τεχνολογίας, κι όχι μαζί με συνομηλίκους τους μέσα σε παρέες που προσφέρουν ευκαιρίες και γέλιο.
Πηγή : – Επιμέλεια, Χάρης Καραντώνης, φιλόλογος
– larissanet.gr.
Ημ/νία γραφής : 3/4/2025
Με εκτίμηση
Δημήτριος Μητρόπουλος
